BÁT CHÁNH ĐẠO
1. Chánh kiến (Right View)
- Thấy đúng sự thật.
- Hiểu vô thường, khổ, nhân quả và vô ngã.
- Đây là nền tảng của toàn bộ con đường.
2. Chánh tư duy (Right Intention)
- Nghĩ đúng.
- Nuôi dưỡng tâm buông bỏ, từ bi và không làm hại.
3. Chánh ngữ (Right Speech)
- Nói đúng.
- Không nói dối, không nói chia rẽ, không ác khẩu, không nói vô ích.
- Chỉ nói điều chân thật, đúng lúc, có ích và từ ái.
4. Chánh nghiệp (Right Action)
- Hành động đúng.
- Không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm.
- Sống có trách nhiệm và không gây tổn hại.
5. Chánh mạng (Right Livelihood)
- Kiếm sống đúng.
- Chọn nghề nghiệp không gây hại cho con người và xã hội.
6. Chánh tinh tấn (Right Effort)
- Nỗ lực đúng.
- Ngăn điều xấu chưa sinh.
- Bỏ điều xấu đã sinh.
- Phát triển điều tốt chưa có.
- Nuôi lớn điều tốt đã có.
7. Chánh niệm (Right Mindfulness)
- Biết rõ những gì đang diễn ra nơi thân, cảm giác, tâm và các hiện tượng.
- Quan sát mà không bám víu, không chống đối.
8. Chánh định (Right Concentration)
- Rèn luyện tâm tập trung và an trú.
- Từ định phát sinh trí tuệ.
----------------------------------------
Ba nhóm của Bát Chánh Đạo
I. TUỆ (Prajñā)
- Chánh kiến
- Chánh tư duy
II. GIỚI (Śīla)
- Chánh ngữ
- Chánh nghiệp
- Chánh mạng
III. ĐỊNH (Samādhi)
- Chánh tinh tấn
- Chánh niệm
- Chánh định
Tóm tắt:
Thấy đúng → Nghĩ đúng → Nói đúng → Làm đúng → Sống đúng → Nỗ lực đúng → Biết đúng → An trú đúng.
